çekmek ne demek?

fiil43 anlam6 harfçek·mek

“Çekmek” Türkçede fiil olarak kullanılan bir kelimedir. Sözlükte 43 anlamı bulunur. En yaygın anlamı şudur: “Bir şeyi tutup kendine veya başka bir yöne doğru yürütmek”. 6 harf ve 2 heceden (çek-mek) oluşur. Kelimeyle ilgili 7 deyim ve atasözü vardır.

  1. 1

    -e, -i, fiilBir şeyi tutup kendine veya başka bir yöne doğru yürütmek

    “Hepsi iskemleleri çekerek masanın etrafında bir halka yapmaya hazırlanıyorlardı.” — Reşat Nuri Güntekin
  2. 2

    Taşıtı bir yere bırakmak, koymak

  3. 3

    ► germek

    “İpi çekmek.”
  4. 4

    İçine almak, emmek

  5. 5

    Bir yerden başka bir yere taşımak

    “Ekini tarladan çekmek.”
  6. 6

    Bir amaçla ortadan kaldırmak

    “Piyasadaki parayı çekmek.”
  7. 7

    Üzerinde bulunan bir silahla saldırmak için davranmak

    “Elindeki tabancayı tetiğine basmak için yeni çekivermiş gibiydi.” — Tarık Buğra
  8. 8

    Atmak, vurmak

    “Dayak çekmek. Şut çekmek.”
  9. 9

    Bir kimseyi veya bir şeyi geri almak

  10. 10

    Güç durumlara dayanmak, katlanmak

    “Yalnız bende meçhul bir hastalık vardı. Sekiz yaşından beri çekiyordum.” — Peyami Safa
  11. 11

    Tartıda ağırlığı olmak

    “Tartsaydınız kırk, kırk beş kilodan fazla çekmezdi.” — Peyami Safa
  12. 12

    ► döşemek

    “Kablo çekmek.”
  13. 13

    Herhangi bir engel kurmak

    “Derenin kış yaz kurumayan suları böğürtlen fidanlarını yükseltmiş, iki tarafa yemiş dolu bir koyu çit çekmiş.” — Refik Halit Karay
  14. 14

    Şans denemek amacıyla hazırlanmış kâğıtlardan birini almak

    “Birisi niyet çeksin de biz de bir lokma bir şey yiyelim diye bekleşiyorlar.” — Sait Faik Abasıyanık
  15. 15

    İmbik yardımı ile elde etmek

    “İspirto çekmek. Gül yağı çekmek.”
  16. 16

    Çizgi durumunda uzatmak

  17. 17

    Aynısını yazmak veya çizmek

    “Yazıyı temize çekmek. Kopya çekmek.”
  18. 18

    Tedavi amacıyla şişe, vantuz, sülük vb.ni uygulamak

    “Bardak çekmek.”
  19. 19

    Bir yerden bir şeyi yukarı doğru almak

  20. 20

    Görüntüyü bir aletle özel bir nesne üzerine kaydetmek

    “Fotoğraf çekmek. Film çekmek.”
  21. 21

    Taşıma gücü olmak

    “Bu araba 500 kilodan çok yük çekmez.”
  22. 22

    Bir şeyi öğütmek

    “Kahve çekmek.”
  23. 23

    Protesto, poliçe, çek vb. düzenleyip yürürlüğe koymak

  24. 24

    Hoşa gitmek, sarmak

  25. 25

    Kaçan ilmeği örmek

    “Çorap çekmek.”
  26. 26

    Masrafını karşılamak, ikramda bulunmak

    “Beni Konya Lezzet Lokantasına götürdü, âlâ bir öğle yemeği çekti.” — Halide Edip Adıvar
  27. 27

    Bir duyguyu içinde yaşatmak

    “Ona yanıyorum, onun hasretini çekiyorum.” — Refik Halit Karay
  28. 28

    Yürütmek, sürmek

    “Aheste çek kürekleri mehtap uyanmasın.” — Yahya Kemal Beyatlı
  29. 29

    -e, fiilBir kimse ailesinden birine herhangi bir bakımdan benzemek

    “Yeğeninin ona çeken tek yanı yoktur.” — Tarık Buğra
  30. 30

    Bir şeyin içyüzünü anlamak amacıyla bir kimseyi sıkıştırmak

    “Sorguya çekmek.”
  31. 31

    -e, -i, fiilHerhangi bir anlama almak

    “Bak, sözümü nereye çekti!”
  32. 32

    -e, -i, fiilÖrtmek, giymek

    “Yorganınızı başınıza çeker ve uykunuza devam edersiniz.” — Refik Halit Karay
  33. 33

    -e, -i, fiilDişi hayvanı çiftleşmek için erkeğin yanına götürmek

  34. 34

    Yol, ay sürmek

    “Sevmediğim ayların çoğu otuz bir çeker, uzundur.” — Burhan Felek
  35. 35

    nesnesiz, fiilDaralıp kısalmak

    “Kumaşı yıkayınca çekti.”
  36. 36

    Bir şeyi asmak

    “Açıkta durduk. Demir attık. Kayığa tehlike bayrakları çektik.” — Halikarnas Balıkçısı
  37. 37

    Boya, badana vb. sürmek

  38. 38

    Bir şey yollamak

    “Çektikleri telgrafı babasıyla annesi, bakalım, alabilecekler mi?” — Attilâ İlhan
  39. 39

    Bir şeyi emip dışarıya çıkarmak

    “Tulumba, suyu iyi çekiyor. Baca iyi çekiyor.”
  40. 40

    Hamur vb. iyice pişmiş duruma gelmek

  41. 41

    fizikBir cisim, belli bir yakınlıktaki başka bir cismi kendisine yaklaşmaya zorlamak, itmek karşıtı

  42. 42

    teknikVericiden gelen dalgaları algılayarak televizyon, radyo, telefon vb. aygıtlarla bağlantı kurmak

  43. 43

    argoİçki içmek

    “Çok kimse rakısını bağında çekiyordu.” — Falih Rıfkı Atay

Çekmek ile ilgili atasözleri ve deyimler

Çekmek ile kurulan birleşik kelimeler