basmak ne demek?

fiil14 anlam6 harfbas·mak

“Basmak” Türkçede fiil olarak kullanılan bir kelimedir. Sözlükte 14 anlamı bulunur. En yaygın anlamı şudur: “Vücudun ağırlığını verecek bir biçimde ayak tabanını bir yere veya bir şeyin üzerine koymak”. 6 harf ve 2 heceden (bas-mak) oluşur. Kelimeyle ilgili 6 deyim ve atasözü vardır.

  1. 1

    -e, fiilVücudun ağırlığını verecek bir biçimde ayak tabanını bir yere veya bir şeyin üzerine koymak

    “Bastığın yerlerde güller açtı, sarıldı ayaklarına.” — Cahit Külebi
  2. 2

    Küçük çocuk ayakta durabilmek

  3. 3

    Bir şeyi üzerine kuvvet vererek itmek

    “Motor çalıştıktan sonra debriyaja basarsınız.” — Halide Edip Adıvar
  4. 4

    -e, -i, fiilSıkıştırarak yerleştirmek

    “Peyniri küpe basmak.”
  5. 5

    -i, fiilBası işi yapmak; tabetmek

  6. 6

    -i, nesnesiz, fiil► kaplamak

    “Yollarını ot basmış, çamları yükselip saçaklarına el atmış olan bu büyük köşk.” — Memduh Şevket Esendal
  7. 7

    -e, -i, fiilBir şey üzerinde kalıp, mühür vb.yle iz yapmak

    “Şuraya başparmağını bas, dediler, ben de bastım.” — Sait Faik Abasıyanık
  8. 8

    -i, fiilBir yere baskın yapmak

    “Ölen kızın intikamını almak için köyü basıp yakmış.” — Etem İzzet Benice
  9. 9

    Bir kimse bir yaşa girmek

    “On dokuz yaşına yeni basmış, ürkek ve utangaç bir kızdım.” — Azra Erhat
  10. 10

    -i, nesnesiz, fiilDuman, sis vb. bir yere çökmek

    “Şehri akşamüstü sis basmıştı.” — Sait Faik Abasıyanık
  11. 11

    -i, nesnesiz, fiilBasınç yaparak sıvı ve gazları itmek

    “Pompa bozulmuş, suyu basmıyor. Otomobilin lastiğine hava basmak.”
  12. 12

    nesnesiz, fiilKümes hayvanı kuluçkaya yatmak

  13. 13

    -i, fiilUygunsuz vaziyette yakalamak

  14. 14

    nesnesiz, mecaz, fiilBir şeyin etkisinde kalıp eziklik, üzüntü ve ağırlık duymak

    “Yüreğinin acısını duyuyordu. Sıkıntı basmış, terlemeye başlamıştı. İzin istedi.” — Yusuf Ziya Bahadınlı

Basmak ile ilgili atasözleri ve deyimler

Basmak ile kurulan birleşik kelimeler