uçmak ne demek?

fiil, isimSoğdca19 anlam5 harfuç·mak

“Uçmak” Türkçede fiil ve isim olarak kullanılan Soğdca kökenli bir kelimedir. Sözlükte 19 anlamı bulunur. En yaygın anlamı şudur: “Kuş, kanatlı böcek vb. hareketli kanatları yardımıyla havada düşmeden durmak, havada yol almak”. 5 harf ve 2 heceden (uç-mak) oluşur. Kelimeyle ilgili 6 deyim ve atasözü vardır.

uçmak1

  1. 1

    nesnesiz, fiilKuş, kanatlı böcek vb. hareketli kanatları yardımıyla havada düşmeden durmak, havada yol almak

    “Biraz havalanıp bir başka kayaya kadar uçtu.” — Sait Faik Abasıyanık
  2. 2

    Uçak vb. araçlar özel mekanizma ile yerden yükselmek, havada yol almak

    “Uçak bir süre daha ormanların üstünde uçtuktan sonra yükselmeye başladı.” — Adnan Özyalçıner
  3. 3

    Sıvı gaz veya buhar durumuna geçip havaya dağılmak

  4. 4

    Rengi solmak

    “Rengi birdenbire uçtu.” — Peyami Safa
  5. 5

    Rüzgâr veya başka bir itici güçle yerinden ayrılıp uzağa gitmek

    “Bu gece tahta perde uçmuş.”
  6. 6

    Yüksek yerden düşmek veya yuvarlanmak

    “Haydaaa, terliğin sol teki kaçtı, tırabzana çarpa çarpa aşağıya uçuverdi.” — Sâmiha Ayverdi
  7. 7

    Belirmek, dolaşmak, gezinmek

    “Sakalı yeni çıkmış, yüzünde çocukça ifadeler uçuyordu.” — Sait Faik Abasıyanık
  8. 8

    Patlayıcı veya yanıcı bir maddeyle parçalanmak

    “Bu baruthane yıldırım düşmesi sonucu havaya uçmuştu.” — Yüksel Yoldaş Demircanlı
  9. 9

    Uçar gibi dalgalanmak

    “Elleri trençkotunun cebinde, gözlerini karşı kıyıya dikmiş, saçları savrulurcasına geriye uçuyor.” — Attilâ İlhan
  10. 10

    Çok hızlı gitmek

    “Hele bir asfalta çıkalım görürsünüz bey, derdi. Uçar bu bizim külüstür.” — Reşat Nuri Güntekin
  11. 11

    Hava yolu ile gitmek

    “Yarın İstanbul’a uçuyorum.”
  12. 12

    mecazYok olmak, ortadan kaybolmak

    “Bütün kararları uçmuştu. Yüzünde iradesiz hatlar belirdi.” — Sait Faik Abasıyanık
  13. 13

    mecazÇok sevinmek

    “Hasta olmadığını anlayınca da anasından yeni doğmuş kadar sevinmiş, havalara uçmuştu.” — Halide Alptekin
  14. 14

    mecazGerçek hayattan uzaklaşıp düşlere dalmak

  15. 15

    argoKeyif verici veya uyuşturucu madde aldıktan sonra kendinden geçmek

  16. 16

    şaka yolluİzni olmadan alınmak, aşırılmak

    “Bizim kitaplar uçmuş.”
  17. 17

    din bilimiDinî inanışa göre ruh ölümden sonra göğe yükselmek

  18. 18

    Kesilip yerinden kopmak

    “Kellesi bir vuruşta uçtu.”

uçmak2Soğdca uştmaḫ

  1. 1

    isim, eskimiş, din bilimi► cennet

    “Toprak ile su uçmakta yerlidir, od ile yel tamuda...” — Kıvanç Nalça

Uçmak ile ilgili atasözleri ve deyimler

Uçmak ile kurulan birleşik kelimeler